In het aardbevingsgebied wordt volop over de toekomst van jonge mensen beslist, in grote programma's als Nij Begun en De Staat van Groningen en Noord-Drenthe. Toch was het voor de meeste deelnemers aan Young Minds, Local Voices hun eerste kennismaking met de lokale politiek.
Van oktober 2024 tot en met september 2026 organiseerden we zes bijeenkomsten in Eemsdelta. Jongeren gingen in gesprek met raadsleden en bestuurders. Daarna maakten ze van hun eigen ideeën echte plannen voor hun dorp of stad. Een kernteam van jongvolwassenen trok het project en ontwikkelde onderweg een eigen kaartspel: YouthTopia.
Het project hoort bij Toekomstmakers, onze verzamelnaam voor alles waarin jonge mensen zelf bepalen wat er in hun omgeving verandert.
Aan tafel met de politiek
De eerste avond zaten we in het gemeentehuis in Delfzijl. Bij een World Café en speeddates met raadsleden vertelden jongeren hoe zij willen meepraten.
In april 2025 lazen leerlingen van Eemsdelta Campus in hun projectweek het rapport De Staat van Groningen en Noord-Drenthe. Op posters schreven ze advies aan beleidsmakers: hoe maak je zulke grote programma's begrijpelijk voor jonge mensen? Daarna fietsten ze naar het Molenbergtheater in Delfzijl. Daar presenteerden ze hun advies op het congres, met staatssecretaris Eddie van Marum in de zaal.
In oktober 2025 schoof er voor het eerst een Engelstalige groep aan: jonge internationals die in Eemsdelta wonen of werken. Ze praatten met bestuurders van de gemeente over kleine en grote problemen in hun buurt.
In april 2026 kropen jongeren in de rol van professional. Ze liepen door Appingedam en interviewden mensen op straat voor de nieuwe visie op het centrum, die Buro Rondom schrijft. Hun posters kwamen later op tafel bij een avond met bewoners en ondernemers.
Omdat veel deelnemers voor het eerst met politiek te maken kregen, vroegen we raadsleden vooraf om vooral uit te leggen hoe de gemeente werkt. Zo werd de drempel lager, voor beide kanten.
Van idee naar actie
“Dat je met een diverse groep mensen ver kan komen door alleen met elkaar te praten… laat staan wat we kunnen bereiken als we het in actie zetten.”
Deelnemer, oktober 2025
Op elke bijeenkomst werkten jongeren aan hun eigen ideeën. Met een probleemboom zochten ze uit waar een probleem vandaan komt. Met een projectboom maakten ze er een plan van. De dag eindigde met een pitchbattle, en in april 2026 streden de teams om een startbudget van 500 euro.
Wie verder wilde, kreeg begeleiding van Jong Noord. Samen maakten we een planning en zochten we geld. Zo ontstonden:
- een filmavond voor meiden;
- een bingoavond voor jongeren van 13 tot 18, met prijzen van winkeliers uit de buurt;
- een mars voor de veiligheid van vrouwen op straat, op 19 september 2025 van Delfzijl naar Appingedam, als onderdeel van de landelijke actie Wij Eisen De Nacht Op. Ruim 80 mensen liepen mee;
- activiteiten voor jong en oud, samen met de vrijwilligers van een zorgcentrum in de buurt;
- een eerste evenement in Litouwen, van een deelnemer die in oktober 2025 meedeed en haar idee mee naar huis nam.
Niet elk idee haalde de eindstreep. Een team wilde meer verlichting op donkere fietspaden. Dat bleek technisch ingewikkeld en traag, en de motivatie zakte weg. Jongeren stelden ook voor om grote grasvelden om te vormen tot wilde, inheemse begroeiing. Raadsleden vonden het een goed plan, maar er is nog niets mee gebeurd.
YouthTopia
In het plan stond een handboek voor beleidsmakers. Het kernteam koos voor een kaartspel. YouthTopia zet jonge mensen aan het denken over wat er speelt in hun omgeving, en over hoe je dat oplost.
Het team testte elk prototype op onze bijeenkomsten en bij twee jongerenorganisaties in de regio, en paste het spel na elke ronde feedback aan. Op het Toekomstmakers Congres van 25 september 2026 lanceerde het kernteam YouthTopia zelf, voor 69 jonge initiatiefnemers, jongerenorganisaties, professionals en fondsen.
Wat er blijft
Het jongerenpanel dat ons kernteam samen met JongGOUD opzette, draait nu bij de gemeente Eemsdelta zelf. Via staatssecretaris Van Marum kwamen we in contact met de economische agenda van Nij Begun. Daardoor krijgen jonge mensen een plek in de commissie die daar plannen beoordeelt. Docenten van Eemsdelta Campus sturen leerlingen met een eigen idee nu naar ons door.
Ook Jong Noord veranderde. Jonge mensen met een klein initiatief kunnen bij ons terecht voor begeleiding en een eerste budget. En met het congres brachten we jongerenorganisaties uit de hele provincie bij elkaar. Daar willen we mee door.
Met dank aan
Deze organisaties hielpen het project vooruit:
- JongGOUD, de jongerenparticipatie van de gemeente Eemsdelta;
- het ministerie van Binnenlandse Zaken en de provincie Groningen, die jongeren een rol gaven op het congres van De Staat van Groningen en Noord-Drenthe;
- Eemsdelta Campus (VO Eemsdelta);
- Buro Rondom;
- MFC Kabzeël in Appingedam, waar de meeste bijeenkomsten waren;
- TienSkip, de Jongeren Adviesraad van de provincie Groningen, Raakhelder Fondsenwerving en Groninger Dorpen, met hun sessies op het congres;
- het Loket Leefbaarheid van het Nationaal Programma Groningen, dat het congres extra steunde.